Giai thoại Văn Chương - Thơ - Nhạc

Giai thoại Văn Chương - Thơ - Nhạc

UNREAD_POSTgửi bởi Xuan Phuong » 06 Tháng 8 2013


Tưởng nhớ nhà thơ Hoàng Cầm -
Hỏi chuyện chủ quán “Lá Diêu Bông”


Monday, July 29, 2013 5:10:42 PM

****

(Nguyễn Trọng Tạo)




Nghe nói ở làng Hạnh Hoa có một cô chủ quán rượu xinh đẹp lấy tên bài thơ Lá Diêu Bông cuả Hoàng Cầm đặt tên quán của mình, tôi bèn mang máy ghi âm bỏ túi đến… uống rượu. Quán nhỏ, lợp tranh đơn sơ, nhưng lịch sự. Các tửu khách trông có vẻ trang nhã, không giống như quán rượu ở quê. Cô chủ quán đẹp như tiên, đi lại nhẹ nhàng như mây gió. Nghe nói ngày xưa chị trót yêu một chàng trai kém mình tám tuổi, gia đình cấm đoán, nên quyết định không lấy chồng. Từ hồi “đổi mới” chị mở quán rượu sinh sống, và luôn mơ được gặp tác giả Lá Diêu Bông.


Hình ảnh
Nhà thơ Hoàng Cầm.
(Hình: dutule.com)



Thấy tôi là khách lạ, chị ưu tiên tiếp rượu, và cuộc trò chuyện đã diễn ra như vầy:

- Chắc chị mê thơ lắm mới đặt tên quán bằng tên một bài thơ?

- Tôi mê tiểu thuyết Vũ Trọng Phụng. Nhưng khi đọc được bài thơ Lá Diêu Bông của Hoàng Cầm là tôi quên Vũ Trọng Phụng luôn. Từ đó tôi cũng hình dung Hoàng Cầm là cái cậu con trai cứ lẽo đẽo theo tôi đi tìm lá thuốc cho mẹ từ hồi mới lớn. Nhưng người phụ nữ trong bài thơ Hoàng Cầm thì đi lấy chồng, có con, còn tôi thì không.

- Chắc chị thuộc nhiều bài thơ Hoàng Cầm?

- Từ khi đọc bài thơ Lá Diêu Bông, là tôi đi tìm đọc Hoàng Cầm. Nghe nói trong “đổi mới” thơ ông bị “lưu ban” một thời gian dài. May mà từ khi tôi thích thơ Hoàng Cầm, thơ ông lại được in ra liên tiếp. Tôi có đủ các tập Về Kinh Bắc, Men đá vàng, 99 tình khúc, Mưa Thuận Thành, Bên kia sông Đuống, và cả cuốn kịch thơ Kiều Loan ông viết từ hồi bốn lăm (1945). Tôi đọc đến đâu là thuộc đến đấy, vì thơ ông rất Việt Nam, rất thích hợp với tư duy của tôi. Như là ông viết riêng cho tôi.

- Chắc chị từng học đại học văn?

- Mấy đứa cháu tôi nó mới học đại học văn. Nhưng chúng nó chẳng hiểu gì về thơ. Chúng nó thạo kinh tế hơn. Bây giờ đứa nào cũng nhà lầu xe hơi trên phố.

- Thế chị học gì?

- Tôi học thơ Hoàng Cầm. “Sông Đuống trôi đi – Một dòng lấp lánh – Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ”. Đọc câu thơ này, nhiều đêm tôi nằm nghiêng và thấy mình cũng như đang trôi đi.

- Chị lãng mạn thật.

- Con người, ai mà chả lãng mạn. Nhưng lãng mạn bằng thơ thì nó đẹp gấp trăm nghìn ngoài đời. Thơ làm cho người ta sống đẹp hơn.

- Nhưng phải là thơ Hoàng Cầm?

- Tất nhiên là với tôi. Nhưng có một ông khách trên phố về đây uống rượu, ông ta cũng mê thơ Hoàng Cầm lắm. Ông ấy bảo chỉ có thơ Hoàng Cầm và thơ Hàn Mặc Tử là nhất. Suýt nữa tôi với ông ấy đã thành đôi…

- Sao lại không thành?

- Vì tôi chỉ thích thơ Hoàng Cầm.

- Rắc rối nhỉ?

- Này anh, nghe nói ông Hoàng Cầm lại sắp lấy vợ phải không?

- Năm nào tôi cũng nghe nói như vậy. Nhưng rốt cuộc thì mười mấy năm nay chả có đám cuới nào cả.

- Thế cũng tốt.

- Sao lại tốt?

- Mỗi lần thi sĩ yêu lại có thêm bài thơ hay cho đời.

- Chị không ghen với các giai nhân thật sao?

- Việc gì mà tôi phải ghen với họ.

- Ở Sài Gòn cũng có một cái quán Lá Diêu Bông như quán chị…

- Tôi biết. Những cái quán ấy ra đời sau quán tôi. Đọc báo tôi biết mà. Hai “anh- chị” còn làm thơ tặng nhau nữa. Thi sĩ Hoàng Cầm phủ dụ chị ta bằng những câu thơ thật sang trọng: “Kinh Bắc lên men đằm hương vương phi – Hỡi mưa Phương Nam bao giờ mưa đi?”. Thế mà chị ta không chịu đi thì thật là “trời không có mắt”.

- Nếu ông Hoàng Cầm mà làm thơ tặng chị, hay nói như chị là “phủ dụ” chị thì chị tính sao?

- Với tôi thật không có hạnh phúc nào bằng. Tôi phóng to bài thơ lên dán trên vách quán để khách rượu cùng thưởng thức.

- Nhỡ có người lại chê thì sao?

- Chê là quyền của người ta. Tôi cũng đọc một bài người ta phê bình thơ Hoàng Cầm là “thơ tình dục khiêu dâm”. Và tôi thấy chính cái tay phê bình ấy mới thực sự có một cái đầu “dâm”. Cứ theo cái đầu của anh ta thì Hồ Xuân Hương hay Nguyễn Du khi viết về tình dục sẽ bị anh ta xử trảm.

- Có lẽ chị nói đúng.

- Tôi nói đúng là cái chắc. Ví dụ những câu thơ đẹp như thế này: “Ấm êm em trong trắng thịt da đêm – Ngọn gió nào cũng ấp một hơi thèm” mà anh ta lại phán là “thơ khiêu dâm” thì tôi không hiểu là anh ta đọc thơ theo cách nào.

- Thơ cần có tri âm. Cũng như Bá Nha gẩy đàn phải có Tử Kỳ nghe. Chị là Tử Kỳ của riêng Của Hoàng Cầm rồi đấy!

Có thêm khách đến. Tôi chia tay chị chủ quán Lá Diêu Bông. Biết tôi quen Hoàng Cầm, chị mừng lắm, gửi tặng ông chai rượu Hạnh Hoa, và nhờ tôi mời thi sĩ ghé thăm quán. Hoàng Cầm cũng mừng lắm. Tôi và ông chuẩn bị “hành quân” thì ông bị đau phải vào bệnh viện. Vậy mà cái cậu con trai lẽo đẽo theo Chị đi tìm lá Diêu Bông đã gần chín mươi xuân.


Hình ảnh
Thủ bút của nhà thơ Hoàng Cầm.
(Hình: dutule.com)




Giờ thì “Con người Hoàng Cầm” – con người đẹp trai da trắng môi đỏ, hào hoa và tài hoa ấy đã không còn lại trên cõi đời này nữa, ngợi ca hay chê trách ông cũng là chuyện đã rồi. Nhưng ông đã sống, đã yêu, đã đắng, đã ngọt và đã thơ. Thật kiêu hãnh đọc câu thơ ông viết: “Chim vàng phải tên dưới bụng/ Giận mình bay quá cao”, “Đợi sau khi Em qua đời/ Sẻ đồng thành phượng núi”. Hàng ngàn trang viết của ông còn đó, nói hộ chúng ta rất nhiều điều về một con người nghệ sĩ đến tận cùng chân tóc. Dân tộc và Ái tình chính là hồn ông gửi lại. Đó là những tác phẩm trầm đầy tinh thần Việt mà trong đó sử Việt, văn hóa Việt hay văn hóa Kinh Bắc đều ánh xạ qua trái tim mạnh mẽ và yếu mềm của ông. Vì thế tôi tin ông không mất. Ông còn rất gần ta và đang “Cúi lạy Mẹ con trở về Kinh Bắc”. Vâng, người ta còn đọc ông, và ông còn tồn tại, cũng có thể là “tam bách dư niên hậu”…/.


........
Xuân-Phương
Xuan Phuong
Thành viên VIP
Thành viên VIP
 
Bài viết: 1303
Ngày tham gia: 18 Tháng 1 2009

Re: GIAI THOẠI VĂN CHƯƠNG

UNREAD_POSTgửi bởi Xuan Phuong » 06 Tháng 8 2013

LÁ DIÊU BÔNG


Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng
Chị thơ thẩn đi tìm
Đồng chiều
cuống rạ
Chị bảo
Đứa nào tìm được Lá Diêu Bông
Từ nay ta gọi là chồng

Hai ngày Em tìm thấy lá
Chị chau mày
đâu phải Lá Diêu Bông
Mùa đông sau Em tìm thấy lá
Chị lắc đầu
trông nắng vãn bên sông

Ngày cưới Chị
Em tim thấy lá
Chị cười xe chỉ ấm trôn kim

Chị ba con
Em tìm thấy lá
Xòe tay phủ mặt Chi không nhìn

Từ thuở ấy
Em cầm chiếc lá
Đi đầu non cuối bể
Gió quê vi vút gọi
Diêu Bông hời...
... Ới Diêu Bông... !


HOÀNG CẦM



....
Xuân-Phương
Xuan Phuong
Thành viên VIP
Thành viên VIP
 
Bài viết: 1303
Ngày tham gia: 18 Tháng 1 2009

Re: GIAI THOẠI VĂN CHƯƠNG

UNREAD_POSTgửi bởi Nguyễn Huy Thông » 06 Tháng 8 2013

Nhắc đến nhà thơ Hoàng Cầm làm Thông nhớ đến chuyện vui như sau:
Lúc đi học, Thông vốn dốt văn nỗ lực lắm mới được trên trung bình nên kiến thức văn học rất hạn chế. Các nhà thơ, nhà văn Việt Nam thì chỉ biết chút ít thôi, nhưng riêng đối với nhà thơ Hoàng Cầm thì lại có chuyện lầm lẫn, nực cười. Lúc học PTTH cũng có nghe nói đến Hoàng Cầm - nhà thơ, rồi đọc lịch sử có biết đến cái bếp không khói của anh nuôi Hoàng Cầm, sau này, lại nghe nói đến có một ông tướng cũng tên Hoàng Cầm. Không hiểu sao ngớ ngẫn như thế nào mà Thông lại cho rằng ... ba ông này là một la!!! và nghĩ trong bụng: nhà thơ Hoàng Cầm thiệt là tài nhen: làm thơ hay, làm anh nuôi thì chắc nấu ăn cũng khéo, lại có sáng kiến làm bếp không khói để tránh máy bay Pháp nữa chứ và ngưỡng mộ hơn cả là có tài thao lược điều binh khiển tướng. Tóm lại bái phục ông vì ông quá đa tài ... Mãi sau này mới biết đây là ba người khác nhau ... thiệt là ... giờ nghĩ lại vẫn thấy quê c:


Thông tin thêm về 3 ông Hoàng Cầm
1. Nhà thơ Hoàng Cầm tên thật là Bùi Tằng Việt, sinh 22 tháng 2 năm 1922, tại xã Phúc Tằng, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang – mất 6 tháng 5 năm 2010 tại Hà Nội.
2. Tướng Hoàng Cầm tên thật Đỗ Văn Cầm; sinh năm 1920.
3. Anh nuôi Hoàng Cầm thì tên thật là Hoàng Cầm c:

Vậy là chỉ có anh nuôi mới tên thật là Hoàng Cầm thôi ...
Hình đại diện của thành viên
Nguyễn Huy Thông
Thành viên Admin
Thành viên Admin
 
Bài viết: 398
Ngày tham gia: 08 Tháng 6 2009

Re: Giai thoại VănChương-Thơ-Nhạc

UNREAD_POSTgửi bởi Xuan Phuong » 06 Tháng 8 2013


Từ "Hoa Sứ Nhà Nàng" đến nhạc Gò Công

29/07/2013 - 04:40


Hình ảnh
Hoàng Phương thời trẻ (người bên phả)



Nhiều người dân Gò Công vẫn hát Hoa sứ nhà nàng mà không hề biết tác giả của nó chính là ông thợ sửa đồng hồ phố huyện.
Tôi còn nhớ, năm 1986, băng nhạc Gò Công nổi lên như một hiện tượng của cả nước. Khắp trong Nam ngoài Bắc, mọi người đổ xô nhau tìm băng c***ette nhạc Gò Công của nhạc sĩ Hoàng Phương. Có người nhận xét băng nhạc này dường như có chất của nhạc Trầm Tử Thiêng hay có một chút gì đó giống nhạc của Trúc Phương…
Nhưng không, nhạc Gò Công là dòng nhạc của xứ biển Gò Công không thể lẫn vào đâu.


Chỉ biết nhạc Gò Công, không biết tác giả
Tôi về biển Tân Thành (Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang), trong luồng gió chướng mát lạnh. Bãi nghêu mênh mang, dòng người tấp nập đi ra biển. Văng vẳng bên quán cóc ven đường là khúc nhạc Gò Công - Chuyện tình hoa muống biển. Thời cực thịnh, nhạc Gò Công được mở khắp nơi, băng c***ette bán rất chạy nhưng toàn băng sang lại (sao chép) nên chẳng ai trả tiền tác quyền cho nhạc sĩ. Nhưng nhạc sĩ Hoàng Phương không buồn, anh vẫn liên tục sáng tác những khúc ca ca ngợi quê hương mình. địa danh Gò Công nhờ vậy trở nên nổi tiếng, được mọi người biết đến.
Các bài hát của anh được viết trên nền nhạc Boléro, đơn giản, êm dịu và rất dễ hát. Bàng bạc trong nhạc Hoàng Phương ta luôn nghe thấy tiếng sóng biển rì rào, tiếng sóng như lời ru của mẹ mà anh đã được nghe từ thuở còn nằm nôi và kỷ niệm tuổi thơ, những ngày nô đùa cùng bạn bè trên bãi biển. Tình yêu quê hương đầy ắp, trong sáng, Boléro Gò Công của Hoàng Phương là như vậy.



Hình ảnh
Nguyên gốc bài Hoa sứ nhà nàng.


Tôi hỏi nhiều người dân Gò Công về anh nhưng họ chẳng biết ông Hoàng Phương nào cả, chỉ biết nhạc Gò Công thôi. Tôi phải vào Phòng Văn hóa-Thông tin huyện thì ở đây cho biết Hoàng Phương mất năm 2002, hiện còn một người con công tác ở huyện Gò Công Tây.
Cuối cùng tôi cũng tìm được anh Nguyễn Hoàng Tùng, sinh năm 1966, là con cả của nhạc sĩ. Anh cho biết đôi nét về cha của mình.



Thân thế người nhạc sĩ

Hoàng Phương tên thật là Nguyễn Kim Hoàng, sinh năm 1943. Ông nội ông là Nguyễn Kim Ngọc - Hương sư Ngọc, ở xã Long Bình, huyện Gò Công Tây. Cha ông là Nguyễn Kim Trọng về lập nghiệp tại xã Tân Thành, Gò Công Đông. Ông sinh ra ở xóm Cầu Muống, xã Tân Thành, cách thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang khoảng 17 km, cách bãi tắm biển Tân Thành chỉ 2 km. Lớn lên, ông học Trường Trung học Trương Công Định ở thị xã Gò Công. Những năm vào trung học, ông đam mê âm nhạc, tự học đàn violon và organ. Năm 12 tuổi, ông tìm đến nhạc sĩ Lê Dinh, lúc đó là thầy dạy nhạc ở Trường nam Tiểu học Gò Công để học nâng cao. Hết lớp đệ nhị (nay là lớp 11), ông ôm đàn về nhà, bỏ học.
Lúc nhỏ, nhạc sĩ Hoàng Phương bị một cái mụn mạch lươn ở mắt cá nên bị rút gân, chân đi khập khiễng. “Tái ông thất mã”, nhờ chân bị tật nên ông cũng không bị bắt đi lính, chuyên tâm học thêm đàn guitar, rồi học thêm nghề sửa đồng hồ của cha và nghề thợ bạc để kiếm sống. Năm 1968, ông lên Sài Gòn tham gia ban nhạc cùng Vinh Sử, Quốc Dũng, Lê Hựu Hà. nhạc phẩm đầu tay của ông là tác phẩm "Hoa sứ nhà nàng" cũng được sáng tác vào năm này(1968)


Hình ảnh
Hoàng Tùng với cây đàn ghi ta kỷ vật của cha.


Sau thành công của Hoa sứ nhà nàng, ông cho ra đời một loạt tác phẩm: Mùa nhạn trắng, Tìm em quán phượng, Đàn thương cô quán trong làng, Anh về đẹp tình quê hương, Nhớ em, Sông quê tình nhớ, Căn nhà mộng ước… Tuy nhiên, người ta chỉ nhớ nhất bài Hoa sứ nhà nàng, dường như Vinh Sử và Lê Hựu Hà đã lấn át Hoàng Phương…
Sau 1975, Hoàng Phương về Gò Công mở tiệm sửa đồng hồ. Năm 1985, ông tích lũy ít vốn mở được tiệm vàng Toàn Tân. Nghiệp nghệ sĩ tưởng chừng như đã chấm dứt.



Trở lại từ Hoa sứ nhà nàng

Tôi thắc mắc, ngọn lửa nghệ sĩ đã tắt lịm trong ông 11 năm, vì sao đùng một cái năm 1986 Hoàng Phương sáng tác một mạch gần 20 bài và nổi lên thành hiện tượng “nhạc Gò Công”? Anh Hoàng Tùng cười: “Năm 1986, khi Bộ Văn hóa cho lưu hành bài hát Hoa sứ nhà nàng của cha tôi trên các phương tiện thông tin đại chúng, ông sướng run người. 11 năm người ta lên án nhạc vàng, đến nỗi ông không dám cầm đàn, không dám khoe mình là nhạc sĩ. Bây giờ, bài hát của ông đã được Nhà nước công nhận. Cảm ơn làn gió đổi mới, tối ngày cha tôi ôm đàn, ghi ghi chép chép… rồi bày ra cha con hát với nhau!”.

Hình ảnh
Hoàng Phương và người vợ đầu. Ảnh trong bài: NN


Năm đó, ông sáng tác không mệt mỏi, hàng loạt bài hát về quê hương Tiền Giang: Trưa hè trên bãi biển, Chung một dòng sông, Gò Công hồng trang sử, Biển thức, Về nông trường Phú Đông, Tiếng chim mùa xuân, Nhà em đó bên kia sông, Biển Gò Công khi em đến, Chiều xuân qua thị trấn Gò Công, Ánh mắt quê hương, Khung trời quê, Khúc Cachiusa hát ở bên sông Tiền, Mỹ Tho thành phố cội nguồn, Mẹ Gò Công, Biển tím, Khung trời quê...
Hoàng Tùng nhớ lại: “Cha tôi bỏ hết công việc làm ăn để lao vào sáng tác. Ông còn liên hệ với Phòng Văn hóa-Thông tin huyện dàn dựng biểu diễn các bài hát của ông cho công chúng Gò Công thưởng thức. Nhưng rồi cũng chẳng ai thèm nhớ. Lúc này cha tôi mới hiểu ra, mình không phải là nhạc sĩ hòa âm, phối khí nên dàn dựng nghe dở òm. Thế là ông gom tiền nong, lặn lội lên Sài Gòn tìm nhạc sĩ Quốc Dũng và Lê Hựu Hà. Họ phối khí hòa âm xong thì ca sĩ Bảo Yến (vợ Quốc Dũng) hát thử. Thấy hay thế là thu băng c***ette. Vậy là người ta ùn ùn đi tìm băng nhạc Gò Công”.



Trở về với biển


Sau năm 1986, Hoàng Phương tiếp tục cho ra đời các bài hát về quê hương và trở nên quen thuộc với không ít người yêu nhạc như: Hương sơ ri, Đôi mắt quê hương, Chiếc cầu chiều mưa, Nỗi sầu tương tư, Chiếc thuyền từ ly, Hẹn em bên cửa sông Tiền, Nhớ biển Gò Công, Xa rồi Gò Công, Chuyến xe Tiền Giang. Hoàng Phương cũng đã cùng với con trai là Hoàng Tùng cho ra đời bài Ao nhà ao bên.
Như hầu hết các ca khúc khác, ông vẫn dành cho tình yêu lứa đôi những giai điệu mượt mà hơn. Những chuyện tình dang dở, những mối tình quê, đậm đà, chân chất như chính những con người quê ông: thật thà, mặn nồng, chung thủy. Ở góc độ khác, nhạc Hoàng Phương là nhạc biển quê ông. Quê hương Hoàng Phương có hoa sứ, có sơ ri, có hoa muống biển, có con dã tràng… không lẫn vào đâu được. Có lẽ vì thế mà nhạc của ông đã đi vào lòng rất nhiều người yêu nhạc ở miền Nam thời đó và cho đến cả bây giờ.
Hoàng Phương hào sảng và mê đắm, ông sống đời nghệ sĩ đúng nghĩa, tất cả cho nhạc phẩm. Có thể nói Hoàng Phương là nhạc sĩ đầu tiên ở Tiền Giang dám bỏ tiền sản xuất băng c***ette gồm những ca khúc về tình yêu và vùng đất Gò Công. Trong cuộc đời ông, nghệ thuật không song hành với kinh tế. Về cuối đời, hai tiệm vàng lần lượt mất đi, cuộc sống mỗi ngày càng trở lên cơ cực, Ông lên Sài Gòn tìm đến các trung tâm băng nhạc để kiếm sống nhưng cũng không vực dậy được kinh tế. Năm 2002, ông lâm bệnh nặng.

Ngày 14-8-2002, nhạc sĩ Hoàng Phương đã đi về với biển. Tôi trở lại biển Tân Thành vẫn nghe tiếng hát vọng về: “Mùa xuân không về phố bao giờ!”.



NGUYỄN NGỌC

.....
Xuân-Phương
Xuan Phuong
Thành viên VIP
Thành viên VIP
 
Bài viết: 1303
Ngày tham gia: 18 Tháng 1 2009


Quay về Thi văn

Đang trực tuyến

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào trực tuyến.1 khách.

cron